Duże przeszklenia są jednym z charakterystycznych elementów współczesnych domów. Otwierają wnętrze na ogród, wpuszczają dużo światła i często same stają się ważnym elementem architektury. Jednocześnie ograniczają liczbę miejsc, w których można swobodnie zaplanować zabudowę kominka.
To nie oznacza, że kominek gazowy i duże przeszklenia się wykluczają. Wręcz przeciwnie – odpowiednio zaprojektowany kominek może bardzo dobrze współgrać z dużym przeszkleniem.
Trzeba jednak potraktować oba elementy jako część jednego układu przestrzennego, a nie projektować je niezależnie.
W praktyce problem często zaczyna się już na etapie rzutu. Projektant widzi dużą ścianę przeszkloną, pozostałą ścianę przeznacza na zabudowę meblową, a kominek pojawia się dopiero później. Wtedy okazuje się, że urządzenie trzeba wcisnąć w miejsce, które niekoniecznie jest dla niego dobre.
Kominek przy dużym oknie – najpierw trzeba spojrzeć na cały układ pomieszczenia
Przy dużych przeszkleniach szczególnie łatwo popełnić błąd polegający na patrzeniu wyłącznie na miejsce, w którym ma znaleźć się urządzenie.
Tymczasem kominek powinien być rozpatrywany razem z:
- przeszkleniem,
- ustawieniem sofy i foteli,
- stołem jadalnianym,
- kuchnią i ciągami komunikacyjnymi,
- telewizorem,
- drzwiami tarasowymi,
- zabudową meblową,
- grzejnikami lub ogrzewaniem podłogowym,
- a także trasą przewodu powietrzno-spalinowego.
Warto więc zacząć od odpowiedzi na prostsze pytanie: z których miejsc w domu ogień ma być widoczny?
Jeżeli kominek będzie oglądany przede wszystkim z kanapy, układ może wyglądać zupełnie inaczej niż w przypadku otwartej strefy dziennej, w której z ognia korzystają jednocześnie osoby siedzące w salonie, przy stole i w kuchni.
Przy dużych przeszkleniach znaczenie ma również to, co znajduje się za szybą. Kominek ustawiony naprzeciwko efektownego widoku na ogród może stworzyć bardzo ciekawą kompozycję, ale może też konkurować wizualnie z przeszkleniem.
Nie zawsze więc najlepszym rozwiązaniem jest ustawienie kominka dokładnie naprzeciwko największego okna.
Czy kominek gazowy może stać obok dużego przeszklenia?
To zależy przede wszystkim od konkretnego modelu oraz sposobu jego zabudowy.
Samo sąsiedztwo dużego okna nie jest automatycznie przeciwwskazaniem. Przy projektowaniu trzeba jednak uwzględnić wymagania producenta dotyczące urządzenia, zabudowy oraz zachowania odpowiednich odległości od elementów znajdujących się w jego otoczeniu.
Nie należy więc przyjmować zasady, że „kominek może stać przy każdej szybie” albo przeciwnie – że duże przeszklenie automatycznie wyklucza takie ustawienie.
Znaczenie ma m.in. rodzaj zastosowanego szklenia, konstrukcja budynku, sposób wykonania zabudowy oraz dokładne wymagania danego urządzenia.
Dlatego w przypadku nietypowego ustawienia najlepiej zacząć od konkretnego modelu, a nie od ogólnego założenia architektonicznego.
Duże przeszklenie ogranicza miejsce na zabudowę
W nowoczesnych domach często spotykamy ściany, które niemal w całości zajmują okna lub drzwi tarasowe. Z punktu widzenia architekta jest to bardzo atrakcyjne rozwiązanie, ale z punktu widzenia instalatora kominka oznacza mniej dostępnej przestrzeni technicznej.
Kominek gazowy nie kończy się bowiem na wymiarach samej szyby.
Trzeba przewidzieć miejsce na:
- korpus urządzenia,
- zabudowę,
- elementy instalacji,
- przewód powietrzno-spalinowy,
- przyłącze gazowe,
- wymagane przestrzenie techniczne,
- dostęp serwisowy,
- ewentualne elementy wentylacji zabudowy, jeżeli wymaga ich producent.
Dlatego projektowanie kominka na zasadzie „mamy ściankę szerokości 160 cm, więc wybierzemy model 140 cm” może być zbyt dużym uproszczeniem.
Przy dużych przeszkleniach każdy centymetr ściany często ma znaczenie. Zanim zostanie ustalona finalna szerokość zabudowy, należy sprawdzić rzeczywiste wymagania wybranego urządzenia.
Kominek nie powinien przypadkowo zasłaniać przeszklenia
Jeżeli kominek znajduje się blisko okna lub drzwi tarasowych, trzeba spojrzeć na niego również z perspektywy całej elewacji i wnętrza.
Szczególnie istotne są modele narożne i szerokie kominki panoramiczne. W zależności od geometrii pomieszczenia ich zabudowa może wchodzić w światło przejścia albo ograniczać widok przez przeszklenie.
Nie zawsze jest to wada. Czasami właśnie taki układ pozwala stworzyć ciekawą architektonicznie ścianę kominkową.
Problem pojawia się wtedy, gdy jest to efekt przypadku.
Dobrym rozwiązaniem jest sprawdzenie kominka nie tylko na rzucie, ale również na elewacji wewnętrznej i przekroju. Przy dużych przeszkleniach szybko widać wtedy, czy zabudowa rzeczywiście tworzy zamierzony układ, czy zaczyna konkurować z oknem.
Kominek przy przeszkleniu a ustawienie telewizora
Duże przeszklenia często występują w tych samych pomieszczeniach, w których projektowany jest telewizor. W efekcie projektant musi pogodzić trzy mocne elementy:
widok przez okno + kominek + ekran telewizora.
To jeden z powodów, dla których kominek powinien zostać uwzględniony w projekcie stosunkowo wcześnie.
Jeżeli najpierw ustalimy miejsce telewizora, później kominek, a na końcu okaże się, że największe przeszklenie znajduje się dokładnie na osi całego układu, możemy otrzymać wnętrze pełne konkurujących ze sobą punktów centralnych.
Czasami rozwiązaniem będzie kominek narożny. W innym projekcie lepiej sprawdzi się szeroki model panoramiczny. Jeszcze gdzie indziej sensowne będzie rozdzielenie funkcji i umieszczenie kominka na innej ścianie niż telewizor.
Nie ma jednego uniwersalnego układu. Ważne jest, aby decyzja wynikała z geometrii konkretnego wnętrza.
Duże przeszklenia nie oznaczają automatycznie, że potrzebny jest mocniejszy kominek
To kolejny częsty skrót myślowy.
Duża powierzchnia okien może mieć wpływ na bilans cieplny pomieszczenia, ale nie oznacza automatycznie, że należy wybrać urządzenie o maksymalnie dużej mocy.
W nowoczesnym domu znaczenie mają między innymi:
- powierzchnia i wysokość pomieszczenia,
- standard energetyczny budynku,
- jakość i powierzchnia przeszkleń,
- sposób ogrzewania,
- otwarcie strefy dziennej na inne pomieszczenia,
- sposób użytkowania kominka,
- oczekiwana temperatura,
- możliwość regulacji mocy urządzenia.
W przypadku kominka gazowego szczególnie istotna jest możliwość pracy z odpowiednio niską mocą.
Jeżeli urządzenie będzie wykorzystywane przede wszystkim wieczorem jako szybkie źródło ciepła i element atmosfery wnętrza, jego maksymalna moc nie powinna być jedynym kryterium wyboru.
Dlatego przy wyborze konkretnego modelu należy patrzeć nie tylko na wartość maksymalną podaną w kW, ale również na zakres regulacji oraz sposób sterowania palnikiem.
Więcej na ten temat opisano w artykule Jaka moc kominka gazowego będzie odpowiednia do nowoczesnego domu?.
Rekuperacja i duże przeszklenia – instalacje trzeba zaplanować razem
Nowoczesny dom z dużymi przeszkleniami bardzo często ma również wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła. W takim przypadku do układanki dochodzi kolejny element.
Kominek gazowy z zamkniętą komorą spalania pobiera powietrze do spalania z zewnątrz i odprowadza spaliny przewodem powietrzno-spalinowym. System ten musi być zaplanowany zgodnie z wymaganiami konkretnego urządzenia.
Nie należy zakładać, że obecność rekuperacji rozwiązuje temat doprowadzenia powietrza do kominka. Są to dwa niezależne rozwiązania, które muszą zostać ze sobą prawidłowo skoordynowane.
Przy dużych przeszkleniach często mamy ograniczoną ilość pełnych ścian, dlatego trasa przewodu może mieć szczególne znaczenie.
Warto więc już na etapie projektu sprawdzić:
- gdzie znajduje się kominek,
- którędy zostanie poprowadzony przewód powietrzno-spalinowy,
- gdzie znajdują się kanały wentylacyjne,
- gdzie umieszczono anemostaty,
- czy planowana trasa nie koliduje z konstrukcją budynku,
- jak będzie wyglądała zabudowa.
Szczegółowe zasady planowania instalacji opisano w artykułach Jak zaplanować przewód powietrzno-spalinowy do kominka gazowego? oraz Kominek gazowy a rekuperacja – co trzeba uwzględnić w projekcie?.
Nie zapominajmy o nasłonecznieniu pomieszczenia
Duże przeszklenia mają jeszcze jedną cechę, która może mieć znaczenie dla sposobu użytkowania kominka – bardzo mocno zmieniają charakter pomieszczenia w zależności od pory dnia i roku.
W słoneczne popołudnie ogień może być mniej widoczny niż wieczorem. Z kolei po zmroku kominek może stać się jednym z najważniejszych elementów całej strefy dziennej.
Dlatego przy projektowaniu warto myśleć nie tylko o samym urządzeniu, ale o tym, jak będzie ono odbierane w różnych warunkach oświetleniowych.
Znaczenie może mieć między innymi:
- kierunek światła wpadającego przez przeszklenie,
- odbicia na szybie kominka,
- ustawienie mebli,
- kolorystyka zabudowy,
- rodzaj wykończenia ściany,
- widoczność płomienia z głównych miejsc wypoczynku.
W przypadku bardzo dużych przeszkleń dobrze jest więc sprawdzić projekt również pod kątem wieczornego użytkowania. Kominek, który wygląda dobrze na rzucie, niekoniecznie będzie równie dobrze widoczny z kanapy.
Kominek gazowy przy drzwiach tarasowych – trzeba zostawić wygodną komunikację
W domach z dużymi przeszkleniami częstym rozwiązaniem są szerokie drzwi prowadzące na taras. Ich lokalizacja powinna być analizowana razem z kominkiem.
Nie chodzi tylko o zachowanie przejścia o odpowiedniej szerokości. Trzeba również sprawdzić, jak domownicy będą poruszać się pomiędzy salonem, kuchnią, jadalnią i tarasem.
Kominek nie powinien tworzyć przeszkody na głównym ciągu komunikacyjnym tylko dlatego, że „zmieścił się” na rzucie.
Dotyczy to szczególnie kominków narożnych, zabudów wystających poza lico ściany oraz kominków pełniących funkcję częściowego podziału pomieszczenia.
Warto przeanalizować kilka typowych scenariuszy: przejście na taras, dojście do stołu, wejście do kuchni oraz korzystanie z salonu przy jednoczesnym użytkowaniu kominka.
Dopiero wtedy widać, czy jego lokalizacja rzeczywiście działa w codziennym użytkowaniu.
Duże przeszklenie może być atutem kominka
Jeżeli układ zostanie dobrze zaprojektowany, duże okno nie musi być problemem. Może wręcz podkreślić charakter kominka.
Szczególnie ciekawie wyglądają sytuacje, w których z jednego miejsca można jednocześnie obserwować ogień i ogród za przeszkleniem. Wieczorem kominek staje się wtedy naturalnym źródłem światła we wnętrzu, podczas gdy za szybami pojawia się ciemne tło.
W takich projektach warto jednak zachować umiar.
Kominek nie musi być największym elementem pomieszczenia. Czasami znacznie lepszy efekt daje stosunkowo prosta zabudowa, która porządkuje przestrzeń i pozwala, aby zarówno ogień, jak i widok za oknem miały swoje miejsce.
Jaki typ kominka wybrać przy dużych przeszkleniach?
Nie ma jednej odpowiedzi, ale można przyjąć kilka praktycznych zasad.
Kominek panoramiczny
Może dobrze sprawdzić się wtedy, gdy dla ognia przewidziano jedną główną oś widokową. Szeroka szyba pozwala stworzyć mocny, poziomy element architektoniczny.
Kominek narożny
Jest interesujący wtedy, gdy strefa dzienna ma kilka kierunków oglądania. Ogień może być wtedy widoczny zarówno od strony salonu, jak i np. jadalni.
Kominek tunelowy
Może być dobrym rozwiązaniem w dużej otwartej przestrzeni, szczególnie gdy kominek ma jednocześnie pełnić funkcję elementu dzielącego dwie strefy.
Wybór nie powinien jednak wynikać z samego rodzaju szyby. Najpierw należy ustalić układ funkcjonalny i kierunki patrzenia, a dopiero później dobrać geometrię urządzenia.
Więcej o tym problemie można przeczytać w artykule Kominek narożny czy panoramiczny – który lepiej pasuje do projektu?.
Najczęstsze błędy przy projektowaniu kominka obok dużych przeszkleń
W praktyce powtarzają się szczególnie te problemy:
1. Kominek jest dopisywany do projektu na końcu.
Wtedy najczęściej brakuje miejsca na wygodną zabudowę i instalacje.
2. Projektant bierze pod uwagę wyłącznie szerokość szyby.
Rzeczywiste wymiary urządzenia i wymagania zabudowy mogą być większe.
3. Nie analizuje się widoczności ognia.
Kominek może być dobrze ustawiony na rzucie, ale niewidoczny z najważniejszego miejsca w salonie.
4. Kominek zasłania część przejścia lub widoku.
Problem często wychodzi dopiero po narysowaniu pełnej zabudowy.
5. Przewód powietrzno-spalinowy jest planowany dopiero po wyborze miejsca.
W przypadku dużych przeszkleń może się wtedy okazać, że najlepsza architektonicznie lokalizacja jest trudna technicznie.
6. Moc dobierana jest wyłącznie na podstawie maksymalnej wartości kW.
Przy nowoczesnych, dobrze ocieplonych domach równie istotny może być zakres regulacji mocy.
7. Nie przewidziano dostępu serwisowego.
Efektowna zabudowa nie powinna uniemożliwiać późniejszego wykonania czynności serwisowych.
Jak zaplanować kominek przy dużych przeszkleniach?
Najbezpieczniej przejść przez projekt w następującej kolejności:
1. Określić funkcję strefy dziennej.
Gdzie znajduje się salon, jadalnia, kuchnia i wyjście na taras?
2. Ustalić główne kierunki patrzenia.
Z których miejsc ogień powinien być widoczny?
3. Ustawić podstawowe wyposażenie.
Sofa, stół, telewizor i ciągi komunikacyjne powinny zostać uwzględnione przed ostatecznym wyborem kominka.
4. Wybrać konkretną geometrię urządzenia.
Panoramiczna, narożna czy tunelowa – decyzja powinna wynikać z układu pomieszczenia.
5. Sprawdzić wymagania techniczne konkretnego modelu.
Dopiero tutaj można dokładnie określić potrzebną przestrzeń na urządzenie i zabudowę.
6. Zaplanować przewód powietrzno-spalinowy i przyłącze gazowe.
7. Skoordynować kominek z rekuperacją i pozostałymi instalacjami.
8. Sprawdzić przekrój i widoki ścian.
Rzut nie pokazuje wszystkiego. Przy dużych przeszkleniach przekrój często pozwala wychwycić problemy, których nie widać na planie.
9. Dopiero na końcu dopracować zabudowę i materiały wykończeniowe.
To podejście pozwala uniknąć sytuacji, w której efektowna wizualizacja kominka okazuje się trudna do wykonania albo niewygodna w codziennym użytkowaniu.
Kominek i duże przeszklenia powinny być projektowane jako jeden układ
Duże przeszklenie i kominek gazowy nie są rozwiązaniami, które trzeba ze sobą godzić na zasadzie kompromisu. Problem pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy oba elementy są projektowane niezależnie.
Kominek powinien mieć swoje miejsce w układzie funkcjonalnym pomieszczenia, a nie tylko wolny fragment ściany. Duże przeszklenie powinno pozostać ważnym elementem architektury, ale nie musi automatycznie decydować o lokalizacji urządzenia.
Najważniejsze jest spojrzenie na całość: widok, ogień, komunikację, meble i instalacje.
Jeżeli kominek zostanie uwzględniony odpowiednio wcześnie, można dobrać jego geometrię, miejsce oraz sposób zabudowy tak, aby nie konkurował z przeszkleniem, lecz stał się jego uzupełnieniem.
W przypadku projektu indywidualnego szczególnie istotne jest przy tym ustalenie konkretnego modelu urządzenia przed wykonaniem szczegółowych rysunków zabudowy. W kominkach gazowych różnice konstrukcyjne pomiędzy modelami mogą mieć bezpośredni wpływ na wymagane miejsce, sposób prowadzenia instalacji i możliwości aranżacyjne.
